Synaxarium
16 Misra

Het heengaan van de heilige Mattheüs IV, 102e paus van Alexandrië.

Ook op deze dag in het jaar 1391 A.M. (19 augustus 1675) is paus Mattheüs IV, 102e paus van Alexandrië, van ons heengegaan. Hij was bekend als Mattheüs Elmiery, hij was geboren uit vrome christelijke ouders. Zij waren goede en rechtvaardige mensen die goedgevig waren. Zij behoorden tot de rijken van de plaats Mier in de provincie Elashmonien in het bisdom van Koskam dat bekend was als Elmoharak. Zij bezaten veel akkers en vee. Zij hadden drie zonen, waarvan anba Mattheüs er één was. Hij was het meest geliefd bij zijn ouders. Hij heette toen Guirgis (Joris). Zij besteedden veel aandacht aan zijn opvoeding en brachten hem groot in beleefdheid en eerbiedwaardigheid. Zij lieten hem niet, zoals zijn broers, noch op het land werken noch het vee verzorgen. Zij lieten hem liever lezen en leren totdat hij van zijn generatie de beste was in de kennis van de heilige boeken. Hij kon de heilige boeken uitleggen aan allen die ze niet begrepen. Toen hij volwassen werd, onthield hij zich van het vergane aardse leven en ging naar het klooster van de heilige maagd Maria, bekend als El-Baramoos, in de woestijn van Scetis en woonde daar zes jaar. In een droom zag hij dat zijn ouders verdrietig waren om hem en dachten dat hij dood was omdat ze hem niet konden vinden. Hij stond op en vertelde deze droom aan zijn broeders in het klooster. Zij adviseerden hem om naar huis te gaan om zijn ouders te zien. Hij ging naar Mier en begroette zijn ouders die zeer verheugd waren om hem te zien. Toen wilden ze hem uithuwelijken. Hij hoorde daarover van een goede vriend en vluchtte snel terug naar het klooster. Zijn broeders in het klooster ontvingen hem met vreugde. Hij leefde verder met deze broeders en deelde hun leven van liefde en toewijding. Hij diende hen met oprechtheid en zij bevalen hem aan om tot monnik gewijd te worden. Daarna werd hij tot priester van het klooster gewijd. Kort daarna droeg hij de riem van kuisheid. Hij bleef vele nachten op in gebed, verering en knielen, meer dan eigenlijk voorgeschreven was voor de monniken. Hij vastte vierentwintig uur aan één stuk en in de winter twee dagen aan één stuk. Hij deed dit zijn hele leven lang totdat hij God behaagde met zijn goede daden, zijn verering en zijn soberheid.

Toen paus Marcus VI, de 101e paus van Alexandrië, van ons heenging, vroegen de priesters en oudsten de monniken in de kloosters en de woestijnen wie voor deze functie geschikt zou zijn. Deze waren met elkaar eens dat deze vader het meest geschikt was. De priesters en oudsten vroegen hem om naar Cairo te komen maar hij weigerde. Zij moesten de rechterlijke macht vragen om hem naar Cairo te brengen. Deze brachten hem geboeid naar Cairo.

Intussen hadden de leken in Cairo een andere heilige priester, die Johannes heette, gehaald en wilden dat hij tot paus gewijd werd. Daar was toen onenigheid over en het stadshoofd hield beide gegadigden voor veertig dagen bij zich. Daarna kwamen de bisschoppen bijeen en stelden voor om een heilige loting te verrichten. Dit gebeurde in aanwezigheid van de gelovigen. De soldaten in de gevangenis verrichtten zelf ook een loting . In beide gevallen werd de naam van Guirgis geloot. De soldaten vertelden ook dat zij soms, in de nacht, een godslamp verlicht boven het hoofd van Guirgis in de gevangenis zagen. Uiteindelijk was er overeenstemming en Guirgis werd gekozen. Op zondag 29 Hatoer 1377 A.M. (5 december 1660 A.D.) werd hij gewijd tot paus in de tijd van de heerschappij van Sultan Mohammed IV van het Ottomaanse rijk.

De wijding was groots en majestueus en werd door vertegenwoordigers van vele christelijke kerken bijgewoond. Toen hij de zetel, die in die tijd in Haret El Zoeuela was besteeg, besteedde hij tijd aan zowel familiezaken als aan kerkelijke zaken zonder voorkeuren of partijdigheid. In de kerk zat hij niet op de pauselijke troon maar stond er naast, gedurende de gehele mis. Hij bezocht de weduwen, de wezen en de gevangenen. Hij besteedde aandacht aan de monniken die een ascetisch leven leidden in de kloosters en zorgde voor wat zij nodig hadden. Hij had de kerken en de kloosters lief en leefde een sober leven zoals de monniken in de woestijn. Er was vrede en rust in zijn tijd. Maar in 1387 A.M.(1671 A.D.) was er een grote pestepidemie die aan velen het leven kostte.

Hij wijdde twee metropolieten na elkaar voor Ethiopië, na het overlijden van metropoliet Johannes XIII. De eerste was metropoliet Khristotholo II van 1665-1672 A.D., in de tijd van koning Wasilides. De tweede was metropoliet Shenouda I van 1672-1694 in de tijd van koning Johannes I.

Paus Mattheüs IV was de laatste paus die gezeteld was in Haret El-Zoeuela. Hij verhuisde de zetel naar Haret El-Roem, in de eerste dagen na zijn wijding in 1660 A.D.

Hij ondervond in zijn tijd enige moeilijkheden. De eerste keer was dat satan een christelijke belastingbeambte in verzoeking bracht. Deze hief extra belastingen voor de christenen, zodat die gingen klagen bij de paus. Die riep de beambte bij zich en verweet hem zijn daden en vroeg hem om dat niet meer te doen. De man gaf daar geen gehoor aan. De paus sloot hem uit van de kerk en kort daarna viel de man dood neer.

Een andere keer kwam een vrouw bij hem met een klacht over haar man die zich van haar had laten scheiden en met een andere vrouw was gehuwd. De paus riep de man met zijn tweede vrouw bij zich en vroeg hem haar te laten gaan en terug te keren naar zijn eerste vrouw. De tweede vrouw weigerde en vroeg hoe dat kon terwijl zij in verwachting van hem was. De paus zei "moge de Heer Jezus het tussen jullie twee uitwerken". Zodra ze bij de paus weg gingen, viel de foetus uit haar baarmoeder. Iedereen schrok, de man liet zich van haar scheiden en ging terug naar zijn eerste vrouw. Hierdoor werd deze paus gerespecteerd en gevreesd door zijn volk.

Een andere keer wilden dwarsliggers de kerk van de heilige Mercurius Aboe Sefeen in Oud Cairo afbreken en kregen daarvoor soldaten mee, van het rijk, om dat te verrichten. Dit kwam de paus ter ore die heel verdrietig werd en de hele nacht bleef biddend aan God, vragend om de voorspraak van de heilige Mercurius om de kerk te redden. Gedurende die nacht viel op de soldaten een muur die hen doodde. Dit nieuws ging snel door de stad en het besluit werd teruggedraaid en de kerk werd gered. De mensen eerden God.

Ook in zijn tijd bracht satan de ongelovigen in opstand tegen de christenen, maar de Heer Jezus stond de kerk bij, vernietigde hen en liet hun plannen falen door de gebeden van deze heilige die de kudde van Jezus goed beheerde.

Toen zijn tijd naderde, ging hij naar de begraafplaats waar zijn voorgangers lagen en zei: "Open en neem mij tot u zodat ik bij mijn zalige broers mag wonen". Toen hij terugkeerde naar zijn woning was hij ziek en hij riep de bisschoppen en priesters bij zich en beval de kudde van de Heer aan in hun handen. Hij riep ook de abdis van het nonnenklooster en vertrouwde zijn bezittingen aan haar toe om deze door te geven aan zijn opvolger. Hij ging toen in vrede heen na veertien jaar, acht maanden en negen dagen op de pauselijke zetel gezeten te hebben. Hij was vijfenzeventig jaar oud. Hij is begraven in het pauselijke graf in de kerk van de heilige Mercurius Aboe Sefeen in Oud Cairo. Na zijn overlijden is de stoel zeven maanden leeg geweest.

Mogen zijn gebeden met ons zijn en alle eer voor altijd aan onze Heer. Amen.