Synaxarium
25 Abib

Het heengaan van St. Palamon, de vader van de monniken.

Ook op deze dag van het jaar 316 A.D. (32 A.M.) ging de heilige anba Palamon de anachoreet heen. Hij was een anachoreet op de oostelijke berg in een plaats genaamd El-Kasr en El-Sayaad, in de streek van Naga3-Hammady, provincie Qena. De duivel werd er moe van om deze vader te blijven verzoeken zonder in staat te zijn hem te overwinnen. De duivel wachtte steeds op een nieuwe kans om deze heilige in de val te laten lopen.

Op een dag stond anba Palamon, de man van God, op, nam zijn handwerk en wandelde naar het platteland van Egypte. Terwijl hij op weg was, huilde hij vanwege zijn zonden. De vijand van het goede liet hem zeven dagen lang dwalen in de bergen, totdat hij dichtbij de dood was door honger en dorst. Uiteindelijk stortte hij in en viel op de grond, wensend dat hij zou sterven. God, de menslievende, wilde niet dat Zijn dienaar anba Palamon ten prooi zou vallen aan de duivel. Daarom beval hij de duivel bij hem weg te gaan. Toen de oude man zich dat realiseerde riep hij uit: “O Heer Jezus help mij”. Onmiddellijk hoorde hij een stem die tegen hem zei: “Wees niet bang. De vijand kan je niet overwinnen. Sta op en loop een klein stukje naar het zuiden. Je zult daar een rechtvaardige oude monnik vinden die Talasoun heet. Vertel hem over alles wat de duivel je heeft aangedaan en de verdrietig makende zonden waarmee hij je verleidde toen je nog jong was. Hij zal voor je bidden zodat je zonden je vergeven worden.” De gezegende anba Palamon stond op, droeg zijn handwerk met zich mee en liep door de bergen terwijl hij Psalm 54 bad:

“O God, verlos mij door uw naam, verschaf mij recht door uw kracht. O God, hoor mijn gebed, neem ter ore de redenen van mijn mond. Want vreemden staan tegen mij op, geweldenaars staan mij naar het leven; zij houden God niet voor ogen. Zie, God is mij een helper, de Heer is het, die mij schraagt. Hij zal kwaad vergelden aan wie mij benauwen, verdelg hen in uw trouw. Ik zal u vrijwillig offers brengen, ik zal uw naam loven, Heer, want hij is goed; omdat Hij mij gered heeft uit alle benauwdheid, zodat mijn oog met vreugde op mijn vijanden zag”.

Hij bad ook Psalm 68: “God staat op, zijn vijanden worden verstrooid, zijn haters vluchten voor zijn aangezicht. Gelijk rook verdreven wordt, verdrijft Gij hen; gelijk was smelt voor het vuur, zo vergaan de goddelozen voor Gods aangezicht. Maar de rechtvaardigen verheugen zich, zij juichen voor Gods aangezicht en zijn blijde met vreugdebetoon”.

Hij stopte niet met bidden totdat God hem geleid had naar de plaats waar anba Talasoun was. Toen anba Talasoun hem zag, verheugde hij zich erg, begroette hem, hield zijn hand vast en trok hem op de rots waar hij leefde. Ze baden, gingen zitten en praatten over de grootheid van God. Anba Talasoun vroeg aan anba Palamon hoe hij, in deze wildernis, de weg gevonden had om hem te komen bezoeken.

Toen begon anba Palamon te huilen en knielde, zeggend: “Alsjeblieft vergeef mij O mijn geliefde heilige vader”. Anba Talasoun zei: ”De Heer Jezus Christus vergeeft ons allemaal onze overtredingen”. Anba Palamon antwoordde: ”Ik schaam me om dit aan u te vertellen, mijn heilige vader, over de grote zonde die mij door de duivel overkwam, zonder dat ik het wist”. Anba Talasoun vertelde hem: ”Er staat geschreven ‘belijd daarom elkander uw zonden en bidt voor elkander, opdat gij genezing ontvangt’.”

Toen anba Palamon zag dat de gezegende anba Talasoun hem bemoedigde en troostte, begon hij te vertellen: ”Terwijl ik in het klooster leefde, vroeg ik God om me mijn zonden te vergeven. Ik las ook in de heilige boeken van de vaders die geïnspireerd zijn door de Geest van God, dat het afgezonderde leven de vrees voor God voortbrengt en dat God spot en lachen zonder reden veracht. Daarom besloot ik mijn afgezonderde leven in mijn kleine huis te leven en met niemand te praten, nooit te lachen, maar dag en nacht over mijn zonden te huilen. De duivel streed vaak met me. Hij probeerde mijn hart te plezieren met gelach maar ik luisterde niet naar hem en ik vloekte nooit. Ik vocht een lange tijd tegen deze verzoekingen, standvastig in de verlossing van onze Heer Christus totdat de vijand genoeg van me had. Op een dag nam ik mijn handwerk, liep naar de berg om het te gaan verkopen en een beetje brood te kopen. Nadat ik op een enorme afstand van mijn huis was, verleidde de duivel mij en ik verloor onmiddellijk mijn verstand. Hij verwijderde de naam van God uit mijn mond en ik zei niet langer de Goddelijke gezegden. De berg veranderde compleet voor mij, de zanderige grond werd zwart. Toen ik voor me keek, zag ik een nieuwe stad met hele mooie huizen, grote paleizen en glimmende metalen poorten. Het leek wel een koninklijke stad. De stad was omringd door bomen en tuinen. Toen ik dat zag, verwonderde ik me over deze stad en zijn deftigheid. Toen bedacht ik dat ik de stad kon binnengaan zodat de mensen mijn handwerk konden kopen. Toen ik dichtbij de muren van de stad kwam, zag ik een draaiend waterrad (sakiah), en ik zag een bedroefde vrouw. Haar gezicht was erg verdrietig. Haar kleding was versleten en haar sluier bedekte haar ogen omwille van de deugdelijkheid. Ze stond naast de bron en draaide aan het waterrad om de wijngaard van water te voorzien. Toen ze mij zag, ging ze zitten, bedekte haar hoofd en zei: ”Zegen mij heilige vader”. Haastig zette ze de manden voor mij neer en zei: “Ga zitten en rust geliefde vader, want u bent moe geworden van wat u gedragen heeft”. Ze zat naast het stromende water, nam water in haar handen en sprenkelde dit over mijn voeten. Ze waste ze als iemand die zegen neemt. Ze handelde als de vrouw van een rijke man. Ik vroeg aan haar: “O gelovige vrouw, vertel me, als ik deze stad binnenga met mijn handwerk, zou ik dan iemand kunnen vinden die het van me zou willen kopen?” Ze zei: “Ja, ze zouden het van u willen kopen. Maar laat dat, ik zal het van u kopen en ik zal u alles geven wat u nodig heeft. Ik was namelijk getrouwd met een rijke man die kortgeleden is overleden en mij veel geld en kuddes vee naliet. Ik pluk de vruchten van deze enorme wijngaard en ik heb niemand om ervoor te zorgen. Ik wens een man, net als u, te hebben waar ik al mijn bezittingen aan kan geven, om ermee te doen wat hij goed vindt. Dus als u dit accepteert, heilige vader, om mijn huis te leiden en te zorgen voor al mijn bezittingen, neem ik u als mijn echtgenoot”. Ik antwoordde: ”Als een monnik trouwt volgen schaamte en schande hem”. Toen zei de vrouw tegen me: “Als u me niet als vrouw neemt, wees dan een leider over mijn bezittingen. U leidt deze overdag, want ik bezit velden, vee, schuren, wijngaarden, slaven en slavinnen en als het avond wordt, vervult u uw gebeden”. Toen stond ze op en nam me mee naar haar huis. Ze bereidde een tafel met verschillende soorten eten en zette dit voor mij neer. Daarna ging ze naar haar kamer, deed dure en buitenissige kleding aan, kwam toen binnen en omhelsde me. Ik was verbaasd en hield vast aan de kracht van de Almachtige Heer en maakte het kruisteken over mezelf. Alles wat ik zag verdween onmiddellijk als de rook door de wind en niets van wat deze vrouw deed bleef achter.

Onmiddellijk realiseerde ik me dat dit alles het werk was van de duivel die wenste dat ik in zonde zou vallen. Ik huilde bitter en had erg veel spijt van wat ik gedaan had. De Heer had in zijn tedere genade medelijden met mij en stuurde mij Zijn engel die me troostte en mij de vergeving van mijn zonden beloofde en zei tegen mij: “Ga naar de heilige anba Talasoun die vlakbij is en belijd uw zonden aan hem. Vertel hem dat u naar hem toegekomen bent zodat de Heer uw zonden door zijn gebeden vergeeft.”

De heilige Talasoun bad zeggende: “O mijn zoon moge de Heer u en mij vergeven”. Onmiddellijk kwam er een tafel uit de hemel en ze aten. Toen ging anba Palamon in vrede terug naar zijn plaats van aanbidding.

St. Palamon was vurig in zijn ascetisme en aanbidding. Hij volhardde alle dagen van zijn leven in de dag- en nachtgebeden en waakte de hele nacht in ascetische aanbidding.

St. Pachomius1 , de vader van de Monastieke kloosterregel, was een discipel van deze heilige.

St. Palamon ontving van God de gave van genezing. De dieren waren vriendelijk tegen hem. Hij voedde hen met zijn handen en ze likten zijn voeten. Hij leefde naakt. Daarom verlengde God zijn haar tot het zijn hele lichaam bedekte. Hij vastte de hele week en at alleen op zaterdag en zondag. Hij at een half stuk brood dat God naar hem toezond door een raaf. Vaak at hij van de planten van de berg. Hij was genadig, meelevend en teder als zijn Schepper. Als het nacht werd, kwam hij uit zijn plaats van aanbidding om de gevangenen, de wezen en weduwen, hen die in moeilijkheden waren en ook de zwervers te bezoeken en als zijn kracht het toeliet hen te helpen met wat zijn handwerk opbracht. Toen Constantijn de Grote zegevierde, keerde de militaire afdeling van Pachomius terug naar zijn post in Opper-Egypte en de soldaten werden ontheven van hun functie om terug te keren naar hun woonplaatsen. St. Pachomius kwam in zijn woonplaats Chinu aan en ontmoette de priester, en vroeg hem of hij zich aan mocht sluiten bij zijn kerk. Omdat Pachomius een heiden was zoals zijn ouders, schreef de priester zijn naam bij die van de catechumenen, maar God inspireerde de priester om hem te accepteren als een van de gelovigen. Hij doopte hem op Witte Donderdag, in het jaar 301 A.D. toen hij twintig jaar oud was. Hij groeide in deugden, diende de gelovigen en hield van de mensen, totdat zijn verdiensten alom bekend werden. Veel mensen verzamelden zich rondom hem. Toen een epidemie zich over de stad verspreidde, diende hij hen en haalde hout van verre. De Heer was hem genadig en redde hem van de epidemie en hij bleef drie jaar lang de wezen en de weduwen bezoeken, zorgde voor hun noden en bleef weg van de onheiligheid van de wereld.

Toen St. Pachomius het heidendom afwees en tot het Christendom kwam, wenste hij een leven van ascetisme en aanbidding te leven. Daarom stuurde de priester van zijn woonplaats hem naar de grote heremiet anba Palamon.

Pachomius gaf de zorg voor de armen en behoeftigen in zijn woonplaats over aan een andere oude monnik en ging naar anba Palamon. Toen hij aankwam klopte hij op de deur van diens cel. De oude man keek door een opening en vroeg hem: “Wie bent u broeder? En wat wilt u?” Pachomius antwoordde haastig: “Ik, gezegende vader, zoek de Christus, de Zoon van God die U aanbidt en ik smeek om uw vaderschap, om mij te accepteren en van mij een monnik te maken”. Anba Palamon zei tegen hem: “Mijn zoon, kloosterleven is geen vrijwillig werk, en men komt er niet zomaar binnen wanneer men dat wil. Velen hebben het aangenomen niet wetende van de ontberingen en toen ze het aangenomen hadden konden ze het niet verdragen, en jij hebt erover gehoord zonder te weten wat het inhoudt”.

Pachomius antwoordde: “Wijs mijn verzoek niet af en blaas het vuur van mijn ziel niet uit. Neem me aan, wees geduldig met mij, test mij en naderhand doet u wat u vindt dat bij mij past”. De oude man zei tegen hem: ”Ga, mijn zoon, test jezelf alleen voor een bepaalde periode. Kom dan bij me terug, want ik ben bereid met je te werken zoveel als mijn zwakheid toelaat, zodat je jezelf leert kennen. De kloosterlijke godvruchtigheid heeft taaiheid en ascetisme nodig en ik zal je eerst zijn omvang leren. Dan ga je weg en onderzoek je jezelf of je dit kan doorstaan of niet. Mijn intentie hierbij is dat, en God weet dat, het omwille van je onderwijs en discipline is en niet om een andere reden. Toen we, mijn geliefde zoon, de vergankelijkheid en de bedrieglijkheid van deze wereld kenden, kwamen we naar deze afgelegen plek en droegen wij het kruis van Christus op onze schouders. Niet de houten paal, het letterlijke kruis, maar de overwinning op het vlees, de beheersing van zijn lusten en het verzwakken van zijn kracht. We brengen de nacht door in gebed en lofprijzing van God. Vaak waken we van zonsondergang tot het morgengebed en we werken veel met onze handen, maken touwen, vlechten palmvezels, weven palmbladeren of haar om de slaap te weerstaan en te hebben wat onze lichamen nodig hebben en de armen te voeden zoals de apostel zei: “Gedenk de behoeftigen”. We kennen het eten van olie, gekookt eten, of het drinken van sterke drank helemaal niet. We vasten tot de avond op de zomerdagen en twee dagen achter elkaar in de wintertijd. Dan verbreken we het vasten enkel door het eten van brood en zout. We houden verveling weg door onszelf te herinneren aan de dood en hoe dicht deze nabij is. We ontzenuwen elke trots of verrukking en leiden onszelf weg van slechte gedachten door nederigheid en vroomheid. Door deze ascetische strijd die wordt vervuld door de genade van God, offeren we onze zielen als een levend offer, acceptabel voor God, niet één keer maar vele keren. Want volgens de strijd en hoeveel we onszelf ervoor inspannen, verwezenlijken we geestelijke gaven, herinnerend wat God zei: “Zij die zichzelf overwinnen, grijpen het Koninkrijk der Hemelen”.

Toen Pachomius deze dingen van anba Palamon hoorde die hij nog nooit eerder gehoord had, werd hij nog zekerder door de geest en werd bemoedigd om de ontberingen en pijnen te doorstaan. Hij antwoordde, zeggende: “Ik heb ten eerste vertrouwen in de Heer Christus en ten tweede door de steun van uw gebeden, dat ik in staat zal zijn alle gedragsregels te vervullen en met u te volharden tot de dood”.

Toen knielde Pachomius voor hem neer en kuste zijn hand. De oude man preekte tot hem en instrueerde hem over het belang van het vernederen van het vlees, de nederigheid en het berouw van het hart. Hij vertelde hem: ”Als jij, je houdt aan wat ik je verteld heb en niet terug gaat of twijfelt tussen twee opties, zullen we met jou verheugd zijn”. Toen zei hij ook: ”Denk je mijn zoon, dat dit alles, het ascetisme, bidden, waken en vasten, dat we dat doen voor de glorie in deze wereld? Nee mijn zoon, zo is het niet. Of denk je dat wij daarmee de mensheid bedreigen? Zo is het ook niet. We leiden je daardoor tot de werken van de verlossing zodat wij vrijuit gaan. Want er staat geschreven: alles wat zichtbaar is, is helder en we zullen door vele ontberingen het koninkrijk der hemelen binnengaan. Ga nu terug naar je woonplaats zodat je jezelf kunt onderzoeken en kijk het een tijdje aan, want het is geen makkelijke taak”. Pachomius antwoordde: ”Ik heb mezelf onderzocht op ieder punt en ik hoop dat door de genade van God en uw heilige gebeden uw hart verheugd over mij zal zijn”. De oude man zei: ”Goed”.

Anba Palamon accepteerde hem met vreugde en liet hem tien dagen, toetsend in gebed, waken en vasten. Drie maanden later, nadat hij zijn geduld, doorzettingsvermogen, strijd en wil had getest, bad hij over hem, knipte zijn haar af en deed hem het monnikskleed aan (El-eskeem) in het jaar 304 A.D.

Ze hielden samen in ascetisme en gebed vol en werkten in hun vrije tijd door het weven van haar en het breien van kleding om in hun behoeften te voorzien. Wat ze overhadden, gaven ze aan de behoeftigen. Als ze waakten en de slaap hen overviel, gingen ze uit hun cel en verplaatsten ze zand van de ene naar de andere plaats om hun lichamen uit te putten en de slaap van hen weg te jagen. De oude man preekte de jonge man en bemoedigde hem voortdurend door te zeggen: ”Wees moedig Pachomius, laat je toewijding aan God altijd aangewakkerd worden door het vuur van de liefde en wees vreesvol en nederig voor Hem, aanhoudend in gebed en knielen zonder verveling. Wees waakzaam voor het geval dat de verleider je toetst en laat lijden”.

In de biografie van St. Pachomius, in een manuscript in het klooster van El-Baramous, staat het volgende:

Op een dag klopte er iemand op de deur van St. Palamon en St. Pachomius om hen te bezoeken en hij bleef de nacht bij hen. Deze persoon was vol trots en zelfvertrouwen. Terwijl ze spraken over de woorden van God en vóór hen het vuur brandde omdat het winter was, zei de gast tegen hen: ”Wie van u een sterk geloof in God heeft, laat hem op dit brandende vuur gaan staan en het gebed opzeggen dat de Heer aan Zijn discipelen leerde”. Toen de oude man St. Palamon dit hoorde, vermaande hij hun gast en zei: ”Vervloekt is de ontheiligende duivel die deze gedachte in uw hart geplaatst heeft”. De gast luisterde niet naar de woorden van de oude man en zei: ”Ik doe het”. Hij stond op en stond op de brandende kolen terwijl hij het gebed van de Heer langzaam uitsprak. Toen stapte hij van het vuur af, dat zijn lichaam niet geschaad had, en ging arrogant terug naar zijn woonplaats. Pachomius zei tegen anba Palamon: ”God weet dat ik verbaasd was over deze man die op het vuur stond zonder zijn voeten te branden”. De oude man antwoordde en zei: ”Wees niet verbaasd want er is geen twijfel dat dit het werk van de duivel is. De Heer heeft toegestaan dat zijn voeten niet verbrand werden, zoals geschreven staat: Aan de scheefgegroeide geeft God kronkelpaden. Geloof me mijn zoon, als je de kwelling die voor hem bereid is kent, zul je huilen om zijn ellende”.

Enkele dagen later kwam de duivel in de vorm van een mooie vrouw, gekleed in mooie kleren, naar deze man. Ze klopte aan zijn deur en toen hij de deur opendeed zei ze zeer verlegen: “Vader, ik ben wat schuldig aan bepaalde mensen en ik kan het nog niet betalen. Zij zijn mij aan het achtervolgen en ik ben bang dat ze mij mee zullen nemen als slavin naar hun huis in het buitenland. Laat mij alstublieft voor een dag of twee schuilen in uw cel, totdat ze weggaan.”

Door zijn trots en gebrek aan inzicht, realiseerde hij zich niet het gevaar dat hem omringde. Hij liet haar binnen en liet haar op zijn kussen liggen. Zijn hart werd met lust voor haar gevuld en onmiddellijk sloeg de duivel hem en gooide hem op de grond en daar bleef hij voor een dag als een dode man liggen. Toen zijn bewustzijn en mentale vermogens weer terugkwamen, ging hij huilend en berouwvol naar anba Palamon vanwege zijn daden. Hij zei: “De reden voor mijn verderf is dat ik niet naar uw waarschuwing geluisterd heb. Nu vraag ik om uw hulp en gebeden omdat ik, door mijn eigen vrije wil, gevangen ben door de duivel.” Terwijl hij tegen hen praatte, huilden de oude man en zijn discipel. De slechte geest kwam weer snel over hem. Hij ging naar de berg, dwaalde daar een tijd en kwam daarna bij een stad die Panos heette. Hij verloor zijn verstand en gooide zichzelf toen in een vuur wat hem verbrandde. Toen de oude man het hoorde, had hij verdriet. Zijn discipel vroeg aan hem: ”Waarom laat God dit gebeuren nadat de man gebiecht had en vroeg om vergeving onder tranen en berouw”. De vader antwoordde: ”God, met zijn voorkennis, wist dat het berouw van deze broeder niet oprecht was. Daarom stond Hij hem toe te oogsten wat hij zaaide”.

Terwijl St. Pachomius nog steeds bij zijn leraar anba Palamon verbleef, was hij op een dag in de wildernis aan het denken toen hij bij het dorp Tabanseen kwam. Toen hij aan het bidden was, verscheen de engel van de Heer aan hem en in opdracht van de Heer zei die tegen hem: ”Pachomius, bouw een klooster op de plek waar u nu staat, en velen zullen naar u toe komen om het kloosterleven te zoeken”. Hij keerde terug naar de oude man anba Palamon en zei tegen hem wat de engel van de Heer tegen hem gezegd had en dat hij de intentie had om de wil van God te vervullen. Anba Palamon was verdrietig om het heengaan van zijn discipel en zei: ”Hoe kun je me na de zeven jaar die je gehoorzaam en vol onderwerping bij me bleef verlaten? ik ben een oude man. Ik zie dat het makkelijker is dat ik jou vergezel, dan dat jij mij verlaat”.

Ze vertrokken naar het zuiden totdat ze bij Tabanseen kwamen en begonnen met de bouw van het klooster. Dat was in het jaar 311 A.D. en Pachomius was dertig jaar oud. Toen ze klaar waren met de bouw van het klooster, zei anba Palamon tegen zijn discipel Pachomius: ”Mijn geliefde zoon ik verlang ernaar om terug te keren naar mijn cel en de plaats van mijn afzondering. Ik wist dat God je had aangewezen om dit klooster te vestigen. Dit klooster zal groeien en gevuld worden met God verheugende monniken. Je zal kracht van God ontvangen om hen te leiden. Wat mijzelf betreft, ik ben oud en zwak geworden en de tijd van mijn heengaan is nabij gekomen. Ik zie dat mijn eenzame leven het beste voor mij is. Maar ik vraag je vriendelijk om je af en toe te zien. Ik zal je ook komen bezoeken als de weinige dagen, die me nog resten, dit toelaten”. Ze verlieten elkaar nadat ze met elkaar gebeden hadden en ze bezochten elkaar. Tijdens een van de bezoeken werd anba Palamon, ziek. Hij ging heen naar de Heer die hij al vanaf jonge leeftijd gediend en geliefd had. Anba Pachomius nam de zegen van zijn leraar en bedekte en begroef hem. Veel wonderen en tekenen worden aan deze heilige toegeschreven. Een oude kerk met zijn naam staat in een klooster dat zijn naam draagt in de plaats El-Kasr en El-Sayaad, waar ook nog andere kerken zijn. Een in de naam van St. Mercurius Abu-Sefein, waar een grote feestelijke viering op de feestdag van St. Mercurius wordt gevierd. Er staan ook nog kerken op de naam van de heilige Maagd Maria, de heilige Demiana en de aartsengel Mikhail.

Mogen zijn gebeden met ons zijn en alle eer voor altijd aan onze Heer. Amen.

1 De biografie van St. Pachomius is beschreven in de veertiende dag van de maand Bashans.