De geboorte van St. Johannes de Doper
Op deze dag viert de kerk de geboorte van de heilige Johannes de Doper. Er is onder allen die uit een vrouw geboren zijn nooit iemand opgetreden die groter was dan Johannes de Doper. 1 Hij knielde voor de Heer Christus terwijl hij nog in zijn moeders schoot was, en was waardig om zijn hand op het hoofd van de Zoon van God te leggen tijdens de doop. De Bijbel zegt over hem: "Toen de dag van haar bevalling was aangebroken, bracht Elisabeth een zoon ter wereld. Haar buren en verwanten hoorden hoe barmhartig de Heer voor haar was geweest, en ze verheugden zich samen met haar. Op de achtste dag kwamen ze het kind besnijden, en ze wilden het Zacharias noemen, naar zijn vader. Maar zijn moeder zei: ‘Nee, Johannes zal hij heten!’ Ze zeiden tegen haar: ‘Er is niemand in je familie die zo heet.’ Ze beduidden zijn vader te laten weten hoe hij het kind wilde noemen. Hij vroeg om een schrijftablet en schreef erop: ‘Johannes is zijn naam.’ Iedereen was verbaasd. En meteen werd de verlamming van zijn mond en zijn tong ongedaan gemaakt, en hij begon te spreken en loofde God. ….En jij, kind, jij zult genoemd worden: profeet van de Allerhoogste, want voor de Heer zul je uit gaan om de weg voor hem gereed te maken.” 2
Toen hij twee jaar oud was, kwamen de wijze mannen, Herodes doodde de kinderen, sommige onthulden over dit kind en de soldaten zochten hem om hem te doden. Zacharias nam het kind en bracht hem naar de tempel, legde hem op het altaar en zei tegen de soldaten, "Ik heb hem gekregen van deze plek". De engel van de Heer haalde het kind op en bracht hem naar de woestijn van Ziphana, zodat de soldaten woedend werden en zijn vader Zacharias vermoordden. Om deze reden heeft de Heer tegen de Joden gezegd: "Al het onschuldige bloed dat op aarde is vergoten zal jullie worden aangerekend, vanaf het bloed van Abel, de rechtvaardige, tot het bloed van Zacharia, de zoon van Berechja, die jullie vermoord hebben tussen het heiligdom en het brandofferaltaar"3. “Het kind groeide op en werd gesterkt door de Geest. Johannes leefde in de woestijn tot de dag aanbrak waarop hij zich kenbaar maakte aan het volk van Israël.”4
“Johannes droeg een ruwe mantel van kameelhaar met een leren gordel; hij voedde zich met sprinkhanen en wilde honing”5. Hij woonde in de woestijn volhardend in gebed en ascese, totdat de Heer hem beval om aan de mensen te prediken over de komst van de Verlosser van de wereld, om de profetieën te vervullen: “Er kwam iemand die door God was gezonden; hij heette Johannes. Hij kwam als getuige, om van het licht te getuigen, opdat iedereen door hem zou geloven. Hij was niet zelf het licht, maar hij was er om te getuigen van het licht:”6.
“In het vijftiende jaar van de regering van keizer Tiberius, toen Pontius Pilatus Judea bestuurde, en Herodes tetrarch was over Galilea, zijn broer Filippus over het gebied van Iturea en Trachonitis, en Lysanias over Abilene, en toen Annas en Kajafas hogepriester waren, richtte God zich in de woestijn tot Johannes, de zoon van Zacharias. Daar ging Johannes in de omgeving van de Jordaan verkondigen dat de mensen zich moesten laten dopen en tot inkeer moesten komen, om zo vergeving van zonden te verkrijgen, zoals geschreven staat in het boek met de uitspraken van de profeet Jesaja: ‘Luid klinkt een stem in de woestijn: “Maak de weg van de Heer gereed, maak recht zijn paden! Iedere kloof zal worden gedicht, elke berg en heuvel geslecht, kromme wegen recht gemaakt, hobbelige wegen geëffend; en al wat leeft zal zien hoe God redding brengt.”7
“In die tijd trad Johannes de Doper op in de woestijn van Judea. Hij verkondigde: 2 ‘Kom tot inkeer, want het koninkrijk van de hemel is nabij!’8.
“Uit Jeruzalem, uit heel Judea en uit de omgeving van de Jordaan stroomden de mensen toe, en ze lieten zich door hem dopen in de rivier de Jordaan, terwijl ze hun zonden beleden.”9
“Het volk was vol verwachting, en allen vroegen zich af of Johannes misschien de Messias was, maar Johannes zei tegen hen: ‘Ik doop jullie met water, maar er komt iemand die meer vermag dan ik; ik ben zelfs niet goed genoeg om de riemen van zijn sandalen los te maken. Hij zal jullie dopen met de heilige Geest en met vuur; hij houdt de wan in zijn hand om de dorsvloer te reinigen, het graan zal hij bijeenbrengen in zijn schuur en het kaf in onblusbaar vuur verbranden.”10
“Toen kwam Jezus vanuit Galilea naar de Jordaan om door Johannes gedoopt te worden. Maar Johannes probeerde hem tegen te houden met de woorden: ‘Ik zou door u gedoopt moeten worden, en dan komt u naar mij?’ Jezus antwoordde: ‘Laat het nu maar gebeuren, want het is goed dat we op deze manier Gods gerechtigheid vervullen.’ Toen stemde Johannes ermee in. Zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoogkwam, opende de hemel zich voor hem en zag hij hoe de Geest van God als een duif op hem neerdaalde. En uit de hemel klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde.’ 11
Toen kwamen de discipelen van Johannes naar hem toe en zeiden: "‘Rabbi, de man die bij u aan de overkant van de Jordaan was, over wie u een getuigenis afgelegd hebt, is aan het dopen en iedereen gaat naar hem toe!’ Johannes antwoordde: ‘Een mens kan alleen ontvangen wat hem door de hemel gegeven wordt. Jullie kunnen van mij getuigen dat ik gezegd heb: “Ik ben de Messias niet, maar ik ben voor hem uit gezonden.” De bruidegom krijgt de bruid; de vriend van de bruidegom staat te luisteren en is blij dat hij de stem van de bruidegom hoort. Dat vervult mij met grote vreugde. Hij moet groter worden en ik kleiner.
Hij die van boven komt staat boven allen, wie uit de aarde voortkomt is aards en spreekt de taal van de aarde. Hij die uit de hemel komt en boven allen staat, getuigt van wat hij gezien en gehoord heeft, en toch wordt zijn getuigenis door niemand aanvaard. Wie zijn getuigenis wel aanvaardt, bevestigt daarmee dat God betrouwbaar is. Hij die door God gezonden is, spreekt de woorden van God, en God schenkt de Geest in overvloed. De Vader heeft de Zoon lief en heeft alle macht aan hem overgedragen. Wie in de Zoon gelooft heeft eeuwig leven, wie de Zoon niet wil gehoorzamen zal dat leven niet kennen; integendeel, Gods toorn blijft op hem rusten. 12
“Maar toen Johannes zag dat veel van de Farizeeën en Sadduceeën naar de doop kwamen, zei hij tegen hen: ‘Addergebroed, wie heeft jullie wijsgemaakt dat je veilig bent voor het komende oordeel? Breng liever vruchten voort die een nieuw leven waardig zijn, en denk niet dat je bij jezelf kunt zeggen: Wij hebben Abraham als vader. Want ik zeg jullie: God kan uit deze stenen kinderen van Abraham verwekken! De bijl ligt al aan de wortel van de boom: iedere boom die geen goede vrucht draagt, wordt omgehakt en in het vuur geworpen.” 13
Toen Herodes Antipas, de zoon van Herodes de Grote, tegen alle wetten in met Herodias trouwde, de vrouw van zijn broer Filippus, kwam St. Johannes de Doper naar hem toe. Hij vermaande hem voor zijn overtreding en alle kwade dingen die hij deed. Herodes beval, vanwege de beschuldiging dat Herodias een echtbreker was, Johannes te ketenen en gevangen te zetten in het fort genaamd Macronda. Johannes bleef een jaar in deze gevangenis, zonder dat Herodes in staat was hem te doden. Zijn leerlingen bezochten hun leraar, vaak en moedig, in de gevangenis. Omdat hij zijn plichten ten opzichte van hen niet verwaarloosde, bewees hij aan hen dat Jezus de verwachte Christus was. Toen het nieuws van de wonderen die onze Heiland overal verrichtte rondging, wilde Johannes dat zijn discipelen ooggetuigen zouden worden van de wonderen van Christus, om hun geloof in Hem te bevestigen.
“Toen Johannes in de gevangenis over het optreden van de Messias hoorde, stuurde hij enkele van zijn leerlingen naar hem toe met de vraag: ‘Bent u degene die komen zou of moeten we een ander verwachten?’ Jezus antwoordde: ‘Zeg tegen Johannes wat jullie horen en zien: blinden kunnen weer zien en verlamden weer lopen, mensen met huidvraat worden gereinigd en doven kunnen weer horen, doden worden opgewekt en aan armen wordt het goede nieuws bekendgemaakt. Gelukkig is degene die aan mij geen aanstoot neemt.’ 14
“Toen zij vertrokken begon Jezus tegen de scharen van Johannes te zeggen: "Wat verwachtte je in de woestijn gaan zien? Een riet door de wind bewogen? Maar dacht je te zien? Een man in weelderige kleding? Inderdaad, degenen die zachte kleding dragen, zijn in koningshuizen. Maar dacht je te zien? Een profeet? Ja, Ik zeg u, en meer dan een profeet. Want het is voor Hem dat geschreven staat: 'Zie, Ik zend mijn bode voor Uw aangezicht, die Uw weg voor U zal bereiden.' Voorwaar, Ik zeg u, onder hen die van vrouwen geboren zijn is niemand opgestaan groter dan Johannes de Doper; doch Hij die de minste is in het Koninkrijk der hemelen is groter dan hij. En van de dagen van Johannes de Doper tot nu toe wordt het Koninkrijk der hemelen geweld aangedaan, en de geweldenaars nemen het met geweld. Want al de profeten en de wet hebben geprofeteerd tot Johannes. En als je bereid bent ontvangen, hij is Elias, die komen zou. Wie oren heeft om te horen, laat hem horen! Maar waarmee zal ik deze generatie vergelijken? Het is als kinderen die op de markten zitten en naar hun metgezellen roepen zeggen: 'We speelden op de fluit voor jullie, en jullie dansten niet; wij hebben klaagliederen voor jullie gezongen, en jullie hebben niet geklaagd'. Want Johannes is gekomen, noch etende, noch drinkende, en zij zeggen: 'Hij heeft een kwade geest.' De Zoon des mensen is gekomen, etende en drinkende, en zij zeggen: 'Kijk, een gulzig mens en een wijndrinker, een vriend van tollenaars en zondaars!' Maar de wijsheid wordt gerechtvaardigd door haar kinderen." 15
De Heer Christus, aan Wie is de Glorie, zei ook over Johannes de Doper: "Hij was de brandende en lichtende kaars, en je was bereid om je enige tijd te verheugen in zijn licht."16 Herodias wilde zich ontdoen van Johannes de Doper, dus voerde ze haar plan uit tijdens de viering van de verjaardag van Herodes.
Toen Herodes' verjaardag gevierd werd, danste de dochter van Herodias voor hen en maakte Herodes blij. Daarom beloofde hij met een eed haar te geven wat ze zou vragen. Nadat ze was ingefluisterd door haar moeder, zei ze: "Geef me het hoofd van Johannes de Doper hier op een schotel." De koning had spijt, maar toch, vanwege de eed en de aanwezigen, beval hij het hoofd aan haar te geven. Hij beval Johannes te onthoofden in de gevangenis. Zijn hoofd werd op een schotel gebracht en aan het meisje gegeven, en zij bracht het naar haar moeder. Toen kwamen Zijn discipelen en namen het lichaam mee, begroeven het en gingen naar Jezus om dit te vertellen. Toen Jezus ervan hoorde, vertrok hij per schip daarvandaan, naar een afgelegen plaats.
De vreugde van de mensen die de verjaardag van Herodes vierden, veranderde in verdriet. Het hoofd van Johannes de Doper vloog uit hun handen en schreeuwde: "Het is niet goed dat u de vrouw van uw broer heeft genomen." 17
Het martelaarschap van St. Johannes vond plaats aan het einde van het eenendertigste of aan het begin van het tweeëndertigste jaar van Christus. Het leven van deze heilige was als dat van de engelen in reinheid. Hij was vervuld met de Heilige Geest terwijl hij in de schoot van zijn moeder was, en werd gemarteld vanwege zijn getuigenissen van de waarheid.
Mogen zijn gebeden met ons zijn en alle eer voor altijd aan onze Heer. Amen.
1 Mat. 11:11
2 Luc. 1:57-64,76
3 Mat. 23:35
4 Luc. 1:80
5 Mat. 3:4, Mar. 1:6
6 Joh.1:6-8
7 Luc. 3:1-6
8 Mat. 3:1-2
9 Mat.3:5-6
10 Luc. 3:16-17
11 Mat. 3:13-17, Luc. 3:21-22
12 Joh. 3:26-36
13 Mat. 3:7-10, Luc. 3:7-9
14 Mat. 11:2-6
15 Mat. 11:7-19
16 Joh. 5:35
17 Mat. 14:2-14